Naar inhoud gaan

Thema

Digitale soevereiniteit in de praktijk: wat het mkb vandaag al kan doen

Digitale soevereiniteit klinkt als een onderwerp voor overheden. Voor een klein bedrijf, een bureau of een vereniging komt het neer op een paar praktische vragen: wie heeft je gegevens, welk recht geldt voor die partij, en hoe stap je over als het moet?

Bijgewerkt 5 oktober 2026

Wat digitale soevereiniteit voor jou betekent

Digitale soevereiniteit is het vermogen om zelf te beslissen over je gegevens, je tools en je leveranciers. Het betekent niet dat je alles zelf moet doen of nooit een dienst van buiten de EU mag gebruiken. Het betekent dat je je afhankelijkheden kent en je opties openhoudt.

Voor kleine en middelgrote organisaties gaat het minder om strategiestukken en meer om een paar beslissingen: waar je gegevens staan, wie erbij mag, wat er in AI-functies mee gebeurt en of je ze kunt meenemen.

Ken je afhankelijkheden

Begin met een eerlijke inventaris. Noteer voor elke tool die je team dagelijks gebruikt:

  • Welke gegevens erin staan – berichten, bestanden, opnames, contacten, klantgegevens.
  • Wie je contractpartij is en waar die gevestigd is – ook het moederbedrijf.
  • Welke subverwerkers worden ingezet en in welke landen zij gegevens verwerken.
  • Of er een verwerkersovereenkomst (art. 28 AVG) is waar die nodig is.
  • Wat er gebeurt als prijzen of voorwaarden veranderen: hoe snel zou je kunnen overstappen?

Eén tool voor alles is handig, maar ook je grootste afhankelijkheid. Dat is prima, zolang je het weet en een uitweg hebt.

Datalocatie en doorgifte naar derde landen

Waar gegevens staan is belangrijk, maar niet het hele verhaal. Net zo belangrijk is welk recht voor de aanbieder geldt. De AVG staat doorgifte van persoonsgegevens buiten de EU/EER alleen toe onder de voorwaarden van hoofdstuk V – bijvoorbeeld met een adequaatheidsbesluit of modelcontractbepalingen. Zie doorgifte naar derde landen.

Twee begrippen komen bijna altijd terug: de Amerikaanse CLOUD Act uit 2018, waarmee Amerikaanse autoriteiten aanbieders onder Amerikaans recht kunnen verplichten gegevens onder hun controle te verstrekken – ook als die buiten de VS zijn opgeslagen – en het arrest Schrems II van het Hof van Justitie van de EU van 16 juli 2020.

  • Vraag waar je inhoud wordt opgeslagen en verwerkt – niet alleen waar het bedrijf kantoor houdt.
  • Vraag welke onderdelen de EU verlaten, bijvoorbeeld netwerkbeveiliging, betalingen, e-mail of supporttools.
  • Vraag op welke rechtsgrond die doorgiften plaatsvinden.

Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch advies. Vraag voor beslissingen over je eigen verwerking je functionaris voor gegevensbescherming of een advocaat.

Open standaarden, export en een exitplan

Open standaarden verminderen lock-in. Loopt het inloggen via SAML of OpenID Connect, telefonie via SIP en lopen gesprekken via WebRTC, dan kun je één onderdeel vervangen zonder alles opnieuw op te bouwen.

  1. Test de export nu

    Exporteer één keer echte gegevens en open ze. Is alles compleet? Kan een andere tool ze lezen?

  2. Wijs een eigenaar aan

    Leg vast wie een export kan starten en weet waar de beheerderstoegang is.

  3. Houd de accounts in eigen hand

    Centraal inloggen en gebruikersbeheer vanuit je eigen directory maken een latere overstap makkelijker.

  4. Controleer de termijnen

    Weet hoe lang je contracten lopen en hoe lang gegevens na opzegging beschikbaar blijven.

Waar AI je gegevens verwerkt

Transcripties, samenvattingen en assistenten zijn handig – en ze verwerken precies de inhoud die voor jou het belangrijkst is. Controleer voordat je ze aanzet:

  • Waar de modellen draaien en welke aanbieder de inhoud verwerkt.
  • Of je inhoud wordt gebruikt om modellen te trainen.
  • Of individuele personen bezwaar kunnen maken, bijvoorbeeld tegen transcriptie.
  • Of je AI-functies voor gevoelige ruimtes kunt uitzetten.

Hoe Coviqo het aanpakt

Kort en feitelijk – de details, met alle subverwerkers, staan op Waarom een Europees samenwerkingsplatform.

Exploitant
Ontwikkeld en geëxploiteerd in Luxemburg (Made in Luxembourg).
Servers
Webapp, database, bestanden en mediaservers draaien in datacenters in Duitsland.
AI
Transcriptie, vertaling en samenvattingen draaien op eigen servers. Inhoud gaat niet naar externe AI-aanbieders.
Versleuteling in rust
Elke space heeft een eigen sleutel (AES-256-GCM). Dit is versleuteling aan de serverkant, geen eind-tot-eind-versleuteling.
Eind-tot-eind-versleuteling
Beschikbaar voor eind-tot-eind versleutelde ruimtes en directe berichten – zonder AI, zoeken of opnames in die ruimtes.
Verwerkersovereenkomst
Organisaties kunnen een verwerkersovereenkomst volgens art. 28 AVG sluiten.
Export
Export van je eigen gegevens en een volledige space-export als ZIP-archief met pdf-rapport.

Sommige gegevens verlaten de EU: verbindingen lopen via een aanbieder van netwerkbeveiliging en CDN, betalingen via een betaaldienst, en optionele inlogaanbieders of integraties wisselen gegevens uit zodra je ze koppelt. Meerdere van deze bedrijven zijn gevestigd in de VS of hebben een Amerikaans moederbedrijf. De lijst staat op Waarom een Europees samenwerkingsplatform.

Veelgestelde vragen

Betekent digitale soevereiniteit dat ik alleen EU-aanbieders mag gebruiken?

Nee. De AVG staat doorgifte buiten de EU onder bepaalde voorwaarden toe. Soevereiniteit gaat erom te weten waar je gegevens naartoe gaan, op welke rechtsgrond, en te kunnen overstappen.

Zijn gegevens in de EU automatisch buiten bereik van de CLOUD Act?

Niet per se. De CLOUD Act gaat over aanbieders onder Amerikaanse jurisdictie en de gegevens in hun bezit, bewaring of controle – waar die ook zijn opgeslagen. Welk recht voor de aanbieder geldt, telt net zo zwaar als de serverlocatie.

Wat is een goede eerste stap voor een kleine organisatie?

Maak een lijst van je tools, de gegevens daarin en waar elke aanbieder en zijn subverwerkers gevestigd zijn. Test daarna één echte export. Dat laat al de meeste afhankelijkheden zien.

Geeft Coviqo gegevens door buiten de EU?

Je inhoud wordt opgeslagen en verwerkt op servers in Duitsland. Sommige gegevens verlaten de EU – netwerkbeveiliging en CDN, betalingen en optionele inlogaanbieders of integraties. De volledige lijst staat op Waarom een Europees samenwerkingsplatform.

Stapsgewijze instructies (in het Engels)

Algemene informatie, geen juridisch advies.

  • Made in Luxembourg

    Coviqo wordt in Luxemburg ontwikkeld en geëxploiteerd: Luxemburgs en EU-recht, de CNPD als toezichthouder, servers in Duitsland, 23 talen.

  • AVG-checklist

    Wat je vraagt voordat je een samenwerkingstool kiest: verwerkersovereenkomst, serverlocatie, subverwerkers, doorgifte, verwijdering, AI en export.

Probeer Coviqo

Gratis beginnen, zonder creditcard. Of bekijk eerst de abonnementen.